Kỹ năng đặt câu hỏi trong dạy học
Vấn đáp trong dạy học là một phương pháp được sử dụng thường xuyên, giúp cho người học tích cực, chủ động trong quá trình dạy học, cũng như giúp giáo viên đánh giá mức độ nhận thức của người học, từ đó có định hướng điều chỉnh công tác giảng dạy một cách phù hợp, nâng cao hiệu quả dạy học.
Dưới đây là một vài lưu ý khi triển khai sử dụng phương pháp vấn đáp:
Kỹ năng đặt câu hỏi trong dạy học
1. Mục đích
- Thúc đẩy khả năng tư duy của người học
- Thách thức các ý tưởng hiện tại
- Thăm dò kiến thức người học, khẳng định vấn đề đã được người học hiểu rõ
- Thu hút người học, tạo ra không khí học tập sống động
2. Các dạng câu hỏi
- Câu hỏi đóng: Nội dung câu trả lời rõ ràng.
Ví dụ: người sáng chế ra động cơ Diezen 4 kỳ là ai?
Bản chất của phương pháp gia công đúc là gì?
- Câu hỏi mở: ý trả lời thể hiện cảm tính, khả năng hiểu và lập luận của người học
Ví dụ: Tại sao động cơ 4 kỳ lại tiết kiệm nhiên liệu hơn động cơ 2 kì?
Đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Công nghệ (phần Công nghiệp)?
3. Trình tự vấn đáp
B1: Ra câu hỏi
B2: Chờ vài giây suy nghĩ
B3: Gọi người trả lời
B4: Tìm kiếm sự nhất trí cho câu trả lời đúng
4. Xử lí các câu trả lời
- Trả lời đúng: Khen ngợi
- Trả lời đúng một phần: Khẳng đinh phần đúng rồi đề nghị người khác bổ sung/ sửa phần không đúng
- Trả lời sai:
+ Ghi nhận đóng góp của người học, không phê bình
+ Đề nghị người khác trả lời
- Không trả lời: Không làm to chuyện, hỏi một người học khác hoặc giảng lại rồi hỏi lại người học đó.
5. Ký thuật tác động làm rõ ý trả lời và khích lệ người học
- Khích lệ: “xin cứ tiếp tục…”
- Chi tiết hóa: “Hãy cho tôi biết thêm…”
- Làm rõ: “Ý bạn định nói gì với…”
- Thách thức: “Nhưng nếu điều đó đúng thì điều gì sẽ…”
- Bằng chứng: “Phải, nhưng áp dụng vào đây như thế nào…”
- Ví dụ: “Cho tôi một ví dụ thực tế về…”